س٫ فروردین ۲۸ام, ۱۴۰۳

شب چله و آیین کف زنی در خراسان جنوبی

چله بلندترین شب سال است که در اصطلاح محلی خراسان جنوبی به آن “شوچله” می گویند و تهیه نوعی خوراکی شیرین به نام “کف” از سنت های دیرینه مردمان این استان در این شب است.

به گزارش توریسم اینترنشنال، در بیرجند آداب و رسوم خاصی مانند مراسم کف ‌زنی و آیین شب چله‌ ای نو داماد ها برگزار می شود و شبهای طولانی زمستان با زدن کف در خراسان جنوبی کوتاه می ‌شود.

“کف” نوعى شیرینى است که با زدنِ آب “چوبک” و شیرین کردن آن به دست مى ‏آید  برای تهیه این شیرینی محلی مقدارى “چوبک”  که در گویش بیرجند “پشمشویه” یا  “بیخ” مى ‏نامند ( که ریشه نوعی گیاه صحرایی است) را کوبیده و چند بار در آب مى ‏جوشانند و چون این آب تلخ است آن را عوض می‌ کنند و مجددا مى ‏جوشانند این کار را آنقدر تکرار مى ‏کنند که تلخی آب گرفته شود و هیچ طعمى نداشته باشد.

 آب را مى‏ گذارند سرد شود آنگاه آن را در ظرف بزرگی که بهتر است تغار سفالی باشد ، مى ‏ریزند و با “دسته‏ گز” که از ترکه‏ه ای به هم بسته شده درخت گز یا انار است هم مى‏ زنند و این زدن را آنقدر ادامه مى ‏دهند که آب چوبک “کف” کند و معمولا هم زدن با آهنگ خاصی ادامه می‌ یابد تا “کف” سفت شود.

سپس مقدارى شیره انگور یا شیره شکر و یا پودر شکر را به بتدریج به آن اضافه می کنند و زدن کف را ادامه مى‏ دهند تا خوب مخلوط شود و “کف” شیرین شود. وقتى که «کف» از هر جهت آماده شد آن را در ظرفهایى مى ‏کشند و روى آن را مغز کوبیده گردو، بادام، پسته و تخم رازیانه و بادیان مى ‏پاشند و با سرانگشت آن را مى ‏خورند.

“کف زدن” از سرگرمى‏ هاى زمستان به خصوص شب چلّه یا یلدا است، در این میان گروهی از جوانان قبل از شیرین کردن کف‌ ها با پرتاب آن به سوی همدیگر و مالیدن کف به سر و صورت یکدیگر شادی و نشاط را به جمع مهمانان می آورند.

گاهی نیز در شبهای برفی برای شگون مقداری از کف را روی برفها می ریزند.

“شب چله ای “

برای برگزاری این جشن خانواده‌ها سعی می‌ کنند، تا حد امکان انواع میوه و آجیل محلی از جمله عناب، سنجد، توت خشکه، برگه هلو، برگه زردآلو، تخمه، هندوانه، خربزه و انار را آماده و از مهمانان پذیرایی کنند.

بردن هدیه به خانه عروس با عنوان “شب چله‌ ای” از مراسم شب یلدا در استان خراسان جنوبی  است.

 در این شب برای دخترانی که به تازگی نامزد شده‌اند، ازسوی خانواده داماد، هدایایی فرستاده می ‌شود و خانواده‌های عروس و داماد دور هم جمع می ‌شوند.

سینی تنقلات و میوه ، پارچه و یا لباس نو از هدایایی است که از طرف داماد آینده به خانه عروس فرستاده می شود تا نویدی برای زندگی گرم و پر امید آنان باشد.

 در این شب افراد با جمع شدن در خانه بزرگ فامیل، خواندن شعر و داستان، خوردن شیرینی، آجیل و انواع تنقلات، بلندترین شب سال تا پاسی از شب بیدار می‌ مانند.

میهمانی ها و شب زنده داری های شب یلدا از گذشته های دور در این استان مرسوم بوده و هنوز هم به قوت در میان مردم رایج است.

بازیهای دسته جمعی همچون گل یا پوچ ، طرح معما و چیستان و بازگویی قصه و داستانهای قدیمی توسط سالخوردگان و بزرگان فامیل و گرفتن فال حافظ از دیگر مراسم شب یلدا در بیرجند و سایر شهرستانهای خراسان جنوبی است.

پایان خبر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *